نگاهی به رمان «سه گزارش کوتاه دربارهٔ نوید و نگار»

سه گزارش کوتاه دربارهٔ نوید و نگار، عنوان آخرین رمان مصطفی مستور است. داستان از یک تماس تلفنی نیمه‌شبانه شروع می‌شود. از وقتی که پدر نوید به او زنگ زده تا بگوید نگار از دیشب خانه نیامده است و نوید شروع کند به جست‌وجویش و امیدوار باشد که سالم و زنده پیدایش می‌کند.

رمان با قلمی روان و در فضایی آرام روایت می‌شود. در حالی که داستان می‌توانست مهیج و پرگره و تعلیق باشد، نویسنده با موازی پیش بردن ماجراهای نوید و نگار و پرده برداشتن از چراییِ غیبت نگار، به خواننده اجازه نمی‌دهد در طول داستان نگران شود یا دائم با خودش فکر کند نگار کجا ممکن است رفته باشد.

فضای داستان به خوبی بین حال و گذشته در رفت و برگشت است و نویسنده در جریان نقل داستانِ نوید و نگار، خواننده را با نوید، نگار، رحمت و خانواده‌شان آشنا می‌کند.

داستان گاه از زبان نوید و گاه از زبان نگار روایت می‌شود؛ به عبارتی راوی داستان بین نوید و نگار سوئیچ می‌شود. اما خواننده گاه تا چند خط بعد از تعویض راوی، متوجه این تغییر نمی‌شود؛ چرا که تغییر راوی بی‌هیچ نشانه‌ و فاصله‌ای نگارشی صورت می‌گیرد؛ بی‌این‌که حتی روایتِ راوی جدید از ابتدای یک پاراگراف جدید شروع شود. به نمونه‌ای از سوئیچ‌های پی‌در‌پی که در آخر داستان آمده نگاه کنید:

نزدیک صبح بود اما هنوز ستاره‌های زیادی توی آسمان دیده می‌شد. با خودم فکر کردم چند وقت است این موقع صبح را ندیده‌ام؟ از اتاق بیرون می‌زنم و آمد توی ایوان. پالتوش را انداخته بود روی دوش‌اش. بعد مثل کسی که گلوله خورده باشد از پله‌ها پایین آمد و می‌آیم تا لب حوض و زل می‌زنم به نگار که خیره شده است به سطح آب. در هوای نیمه‌تاریک حیاط صورتش پیدا نیست. می‌نشینم کنار او. نشست کنارم.

نویسنده به طور مکرر بعضی توضیحات اضافی را در پاورقی آورده است. پاورقی در داستان، حکم دست‌انداز را در مسیر خوانش پیدا کرده و حالِ خواننده‌ای را که گرم روایت شده عوض می‌کند و تمرکزش را بر داستان خدشه‌دار می‌کند. با این حال محتوای پاورقی‌ها حکایت از زبردستی مستور در خلق شخصیت‌های داستان‌های پیشینش دارد که در این رمان به گونه‌ای از بعضی‌شان یاد می‌کند و آن‌ها را در لابه‌لای این رمان دوباره بازی می‌دهد.

سبک روایت نویسنده از همان ابتدا شباهت بسیار زیادش را با سبک سلینجر در «ناتور دشت» نشان می‌دهد، به گونه‌ای که اگر بخش‌هایی از دو متن در کنار هم قرار بگیرند، تمایز میان آن‌ها شاید چندان آسان نباشد. درست به همان فراوانی که سلینجر از عبارت «یعنی می‌خوام بگم که…» در روایتش استفاده کرده است، مستور در این رمانش از «منظورم این است…» استفاده کرده است.

چاپ اول این کتاب، در بهمن ۱۳۹۰ توسط نشر مرکز منتشر شده و در ابتدای سال ۱۳۹۱ به چاپ چهارم رسیده است. قیمت این کتابِ ۱۲۱ صفحه‌ای، ۴۲۰۰ تومان است.

در کل می‌توانم بگویم تم داستان را پسندیدم. به مرور بُریده‌هایی از کتاب را در بخش گنجینه قرار می‌دهم.

موارد مشابه

۱۱ دیدگاه

  1. چه توصیف خوبی از کتاب کردید
    به قول شما تم خوبی داره ولی
    در *فضایی نه کاملا تاریک و نه به اندازه کافی روشن* ، چیزهایی رو *القا* میکنه که به نظرم درست نیستند
    و البته هر نویسنده نگاه خودش رو به اطرافش داره

    از چیزهایی که می شود از کتاب برید و جداگانه نگاه کرد ، این قشنگ اومده برام ” گوینده ی فیلم گفت نهنگ ها برخلاف ماهی ها با آب شش نفس نمی کشند و به همین خاطر مجبورند هر یکی دو ساعت برای نفس کشیدن بیایند به سطح آب “

  2. توصیف مفید و همه جانبه ای بود.
    یکی از سوالات همیشگی من چگونگی پویایی نوشته های مستور با توجه به فضای خاص رمان هایش است. تا حالا که به نظرم پویایی اش را حفظ کرده.

  3. همین که معرفی کردید سریع رفتم خریدم! و خوندم.به نظرم جالب بود,علی الخصوص قسمت های پاورقی ش! شاید در نگاه اول کمی آزار دهنده بود,ولی در نوع خودش جالب بود,تا به حال کتابی رو با این سبک نوشتاری ندیده بودم! یا بهتر بگم,نخونده بودم :دی نویسنده به طرز جالبی کتابهای دیگه شون رو هم در طی پاورقی هاشون معرفی میکنن به نظرم [smile]

  4. هوم! یادش بخیر! خیلی وقت است داستان و رمان نخوانده ام… مستور را هم چند سالی می شود… نوشته ات دلم را برد به هوای کتاب های کتابخانهام…
    و تصویر روی جلدش چه دل را خون میکند! اون تصویر زیر انار بیشتر به خون می ماند تا آب انار! و دیدن خون دل مرا خون میکند [wall]

  5. سلام.
    اینجا معرفی اش را خواندنم.چند روز بعد به سختی در چهار راه شهدای قم خریدمش.
    خواندم.
    فردا دوباره خریدمش با یک کاغد کادو و بی بهانهٰ هدیه دادمش…چقدر خوشحال شد…مستور را دوست داشت…ده بار ناتوردشت را خوانده بود…
    ممنونم از شما،
    پاتوق خوبی شده اینجا برای من.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *